Şaşılık, temel bakış pozisyonunda iken gözlerin birbirine paralel olmamasıdır. Göz kaymaları, yatay düzlemde orta hattan içe ya da dışa, dikey düzlemde aşağı ya da yukarı kayma şeklinde olabilir.

Binoküler tek görme; yani her iki gözün retinasında farklı oluşan görüntülerin tek olarak algılanması, ancak gözlerin birbirine paralel olması, göz kaslarının düzenli çalışması ve kırma kusurlarının düzeltilmesi ile mümkün olur.

Çocukluk döneminde yapılacak rutin muayeneler, gizli kaymaların, kırma kusurlarının, ailelerin fark edemediği küçük açılı kaymaların teşhisi ve erken tedavisi açısından çok önemlidir. Dolayısıyla hiçbir problem olmasa dahi, çocukların 2 aylıktan başlıyarak 6 ay, 3-5-7-12 yaşlarda muayeneleri önemlidir. Çünkü görme tembelliği olanlarda 3 boyutlu görme yani derinlik hissi gelişmez ve sosyal hayata problem yaratabilir. Örneğin; bu kişilerin araç kullanması sakıncalıdır.

Tedavi edilmeyen kaymalar estetik açısından rahatsız edici olduğu kadar, kişinin görmesini de olumsuz etkiler. Kayan gözde tembellik gelişeceği için hem görme azdır, hem de derinlik hissi (3 boyutlu görme) azalır.

ŞAŞILIKTA MUAYENE
Görmenin değerlendirilmesi.
  • Kaymanın yönü, ne zaman başladığı.
  • Kayma derecesinin prizmalarda ve synoptofor cihaz ile tespiti,
  • Hess perdesi; Göz kası felcine bağlı şaşılıklarda önemli,
  • Hirshberg; Fiksasyon yapmayan hastalarda kayma derecesinin korneal ışık reflesi ile değerlendirilmesidir.
  • Stereopsis: Üç boyutlu görme derinlik hissi


ŞAŞILIKTA TEDAVİ
  • Optik Tedavi: Refraksiyon kusurunun düzeltilmesi esasına dayanır,
  • Sferik ve silindirik camlar
  • Prizmaların kullanılması
  • Ortoptik Egzersizler: Son yıllarda daha çok tanı amaçlı kullanılmaktadır. Amaç, hastaların iki gözle tek görebilmesini sağlayarak üç boyutlu görmenin arttırılmasıdır.
  • Farmakolojik Tedavi: Midriyatik ve miyotik ilaçlar kullanılarak yapılan tedavidir.
  • Cerrahi Tedavi: Amaç kaymanın düzeltilmesi, binoküler tek görmenin sağlanması ve estetik açıdan iyi bir görünüm elde edilmesidir.


AMBLİYOPİ ( GÖZ TEMBELLİĞİ)

Ambliyopi Nedenleri
  • Şaşılığa bağlı ambliyopi
  • Anizometropik ambliyopi; iki göz arasındaki kırma kusurunun farklı olmasına bağlı olarak gelişir.
  • Deprivasyon ambliyopisi; küçük yaşlarda tek gözün herhangi bir nedenle kapalı kalmasıyla ortaya çıkar.

Ambliyopi Tedavisi
  • Öncelikle gözün kırma kusuru düzeltilmeli
  • CAM tedavisi haftada 1-2 gün klinikte uygulanır
  • Kapama tedavisi; İyi gören gözün kapatılması ile tembel gözün görmeye zorlanması esasına dayanır.
  • Pleoptik tedavi; Günümüzde çok tercih edilmez. Fovea korunarak parlak ışık ile makülanın uyarılması esasına dayanır.